پایین جام جهانی اروپا مقدماتی جام جهانی 2018

پایین: جام جهانی اروپا مقدماتی جام جهانی 2018 لهستان رومانی lahestan romani moghadamati jam jahani 2018

گت بلاگز اخبار اجتماعی سالم باشد، پسر باشد

«ناهيد خداكرمي»، مدیر انجمن مامایی ایران: چنين خواسته‌اي يك تمايل تاريخي را در پشت‌سر خود مي‌بيند «سميرا طاووسي»، روانشناس: باورهايي مانند هم‌خون‌مان هست، نسل‌م

سالم باشد، پسر باشد

سالم باشد، پسر باشد

عبارات مهم : فرزند

گزارش راجع به میل به و دوا و درمان تعدادی از ایرانی ها جهت داشتن فرزند پسر

سالم باشد، پسر باشد

«ناهيد خداكرمي»، مدیر انجمن مامایی ایران: چنين خواسته اي يك تمايل تاريخي را در پشت سر خود مي بيند «سميرا طاووسي»، روانشناس: باورهايي مانند هم خون مان هست، نسل مان از پسر ادامه پيدا مي كند در فرهنگ ما وجود دارد و نمي شود كتمان كرد

راه طولاني اي آمده، از بيرجند. يك دستش به پوشه زرد بند است و با دست ديگر دختربچه را نزديك خودش نگه داشته. «خدا کند پسردار شوم.»

سالم باشد، پسر باشد

«مريم» در ٢٩سالگي براي بار دوم دارد مادر می شود. همه آزمايش ها را انجام داده و مبلغي اضافي پرداخت كرده تنها براي اينكه بتواند جنسيت جنينش را خودش گزینش كند. خودش را روی صندلی مطب زنان و وضع حمل جابه جا می کند و می گوید: «دوميليون بيشتر مي گيرند براي اينكه جنسيت را خودمان گزینش كنيم. من پسر دوست دارم. البته تنها ٢٠درصد شانس دارم. بدنم ضعيف است.

همسرم عاشق دختر است ولی من پسر دوست دارم.» مينو هم ٨سالي مي شود كه زندگي مشترك را شروع كرده و هنوز طعم مادرشدن را نچشيده: «شوهرم فرزند دوست ندارد ولي با اصرارهاي من ٢ماهي مي شود که پيگيري هاي مورد نیاز را شروع كرده ايم. من پسر مي خواهم ربطي هم به وارث و تربيت ندارد. كلا از ديدن پسربچه ها لذت مي برم.» این ولی فقط دغدغه زن های باردار مطب نیست؛ بین مردانی که همراه همسرانشان به مطب آمده اند هم دغدغه ها راجع به جنسیت فرزند هایشان کم نیست؛ نمونه اش «اميرحسين» که دست هايش را محكم بهم گره زده تا كسي متوجه نگراني اش نشود. «از فرزند دار شدن و مسئوليتش مي ترسم، به ويژه اگر دختر باشد. خدا كند فرزند مان پسر شود. دردسرش كمتر هست. ديگر دلواپس آينده اش نمي شويم. اينكه با چه كسي ازدواج كند يا اينكه خداي ناكرده اگر طلاق گرفت به عنوان مطلقه در جامعه اذيت نمي شود. به نظرم از هر حيث پسر داشتن راحت تر است.»

«ناهيد خداكرمي»، مدیر انجمن مامایی ایران: چنين خواسته‌اي يك تمايل تاريخي را در پشت‌سر خود مي‌بيند «سميرا طاووسي»، روانشناس: باورهايي مانند هم‌خون‌مان هست، نسل‌م

زن يا مرد بودن

بین ایرانی ها کم نیستند زنان و مردانی که براي تعیین جنسیت فرزندانشان قبل از بارداری و حین آن و البته زیاد جهت پسردار شدن، دست به دامن موادغذايي سفارش شده، طب سوزني و حتي بارداري آزمايشگاهي مي شوند تا در نهايت آینده را آن طور كه خود مي پسندند، رقم بزنند؛ دغدغه اي كه گاهي به خواست و دلخواه خودشان است و زماني به اجبار خانواده ها. «فريده»، ٤٢ساله كه تجربه دوبار مادر شدن را دارد براي فرزند سوم اين دغدغه به سراغش آمده آن هم به اجبار خانواده تا راهي مراكز تعيين جنسيت شود: «دو دختر دارم و اصلا تمايلي به داشتن فرزند سوم ندارم ولی چه كنم كه خانواده همسرم اسم ورسم براي ارزش مهم است و حتما بايد پسر به دنيا بياورم.» «سيمين» هم با همين دغدغه از كرمانشاه راهي پایتخت کشور عزیزمان ایران شده: «همسرم تك پسر است با ٦خواهر. حتما بايد فرزندم پسر شود. اولي نشد دومي حتما بايد پسر شود. همه اميد خانواده همسرم به من هست. حتما براي ارزش نوه پسر مي آورم.» اين را با خنده مي گويد و به اتاق معاينه مي رود. نگراني را مي شود از چشمان سياه و ريز مادرشوهر خواند.

لباس مشكي كرمانشاهي به تن دارد و با لهجه شيرين ذكر مي گويد: «دخترم دعا كن پسردار شود. خودم ٦دختر به دنيا آوردم تا بالاخره خدا پسرم را به من بخشيد. دلت پاك است دعا كن عروسم پسردار شود. حاضرم زمين پدري ام را بفروشم و خرجشان كنم تا به اين آرزویم برسم.» «فهيمه» را ولی دغدغه شخصي اش به اين مركز كشانده: «من خودم دخترم؛ چقدر توانستم به آرزوهايم برسم؟ هر وقت لب باز كردم حرفي بزنم گفتند دختري زشت هست، دختري نكن. دختر از اين كارها نمي كند. دختر شدن بهانه اي بود براي اعمال محدوديت . اصلا دوست ندارم دختر داشته باشم تا زندگي ام دوباره تكرار شود.» همسر «فهیمه» دوشيفت كار مي كند تا هزينه آزمايش هاي همسرش را تأمين كند: «زن يك دنده اي است و هرچه مي خواهد بايد انجام بدهد. حالا هم مي خواهد پسردار شود. من هم تنها گفته ام چشم.»

سالم باشد، پسر باشد

«ليلي» هم از آن دست مادراني است كه معتقدند دختر بودن سخت ترين كار جامعه امروز ايران است: «من خودم كلي بدبختي كشيدم. ديگر نمي خواهم دختر ديگري بدبختي هاي من را تجربه كند.» حالا سال ها از آن وقت که در کشور عزیزمان ایران و زیاد کشورهای خاورمیانه، داشتن فرزند پسر یک عرف کاملا طبیعی و آشنا شده است بود می گذرد؛ رسمی که هنوز در فرهنگ تعداد زیادی از خانواده های ایرانی مانده و این را سخنان بعضی پزشکان زنان و وضع حمل هم تأیید می کند. آنها می گویند این دیگر برایشان طبیعی است هنگامی که زنان بارداری را می بینند که با استرس بالایی، وقت تعیین جنسیت از آنها می خواهند خبر خوشی را به آنها بدهند: «بچه ات پسر است.»

تعیین جنسیت؛ اخلاقی یا به دور از اخلاق؟

«ناهيد خداكرمي»،رئيس انجمن مامايي که عضو شورای شهر پایتخت کشور عزیزمان ایران هم است از این تجربه ها زیاد دارد. او در اين باره به «شهروند» مي گويد: «تمايل خانواده ها براي داشتن فرزند پسر از يك بُعد به سنت ها و پرسشها فرهنگي جاري در كشور برمي گردد. گرچه اين فرهنگ از نظر مذهبي و ديني مغاير با باورهاي ما است چراكه در اسلام سه زن نقش بسيار اثرگذاري در روند جريان بسط اسلام در دنيا داشتند؛ حضرت خديجه، حضرت فاطمه و حضرت زينب سلام الله عليها كه هركدام نقش هاي مهمي در پيشبرد اهداف پيامبر داشتند. با اين تفاسير متوجه مي شويم كه چنين نگرشي، مسأله اي فرهنگي و ديني نيست.» او ادامه مي دهد: «اما شايد بتوان گفت چنين خواسته اي يك تمايل تاريخي را در پشت سر خود مي بيند. در دوران هاي قبل مردان نان آور خانواده بودند يا پسران بودند كه مواظبت از پدرومادر را به عهده مي گرفتند، البته در آن دوران پسران به عنوان ادامه دهندگان كسب و پيشه خانوادگي و عامل استمرار نسل تلقى مى شدند. در كشاورزي يا كسب وتجارت ترجيح خانواده ها اين بود كه فرزند پسر داشته باشند تا كارشان زمين نماند.»

«ناهيد خداكرمي»، مدیر انجمن مامایی ایران: چنين خواسته‌اي يك تمايل تاريخي را در پشت‌سر خود مي‌بيند «سميرا طاووسي»، روانشناس: باورهايي مانند هم‌خون‌مان هست، نسل‌م

خداكرمي اعتقاد است اگر تمايل به داشتن فرزند پسر در عصر نوين همچنان در جامعه بين خانواده ها به چشم مي خورد، ممكن است به مديريت فرهنگي كشور برگردد: «به هر حال چه بخواهيم چه نخواهيم دختران ما در جامعه احساس مي كنند مورد تبعيض قرار مي گيرند. احساس مي كنند نگاه توأم با بي عدالتي به آنها مي شود. مسائلي مانند حجاب اجباري و محدوديت هاى شغلى و اجتماعى مسائلي است كه به صورت عرفى براي دختران اعمال مي شود، البته من نمي گويم اشتباه است بعضي از آنها درست هم هستند. در مجموع اين پرسشها دختران ما را زحمت مي دهد و اين دختران زماني كه مي خواهند مادر شوند احساس مي كنند اگر صاحب دختر شوند ممكن است همان مسير محروميتي آنها را ادامه بدهند.» به گفته رئيس انجمن مامايي: «پدرها هم گاهي وقت ها تمايل به داشتن فرزند پسر دارند چون فكر مي كنند دختر نيازمند مواظبت ويژه است و در معرض آسيب بيشتري است و براي همين گاهي وحشت مي كنند اگر دختر داشتند و نتوانستند خوب مواظبت كنند يا اگر اتفاقي بيفتد ممكن است آبروي خانواده در خطر باشد. درواقع همه اينها هم مي تواند باور غلطي باشد هم مي تواند گاهي اوقات منطقي باشد.»

خداكرمي با تأكيد بر اين مسأله كه بعضي از خانواده ها تمايل به داشتن فرزند پسر دارند، ادامه مي دهد: «بسياري از خانواده ها هم هستند كه در مراجعاتشان تاكيدشان بر اين است كه دختر داشته باشند، اين موارد را هم داريم که حتي براي فرزند اول خانواده ها راهنمايي مي گيرند چون معتقدند دختر بركت منزل است و مي تواند محوري باشد براي داشتن خانواده اي صميمي تر. ما اين باورها را هم مي بينيم. نمي توان آنها را كتمان كرد. گاهي اوقات نيز خانواده چون دختر دارد براي فرزند دوم دست به اقداماتي مي زند؛ به مراكز ناباروري مراجعه مي كنند چون مي دانند با باروري هاي آزمايشگاهي ممكن است شانس جدا كردن جنسيت را داشته باشند، البته به اعتقاد من کار مراكزي كه نسبت به انجام تعيين جنسيت از طريق آزمايشگاه به خانواده ها كمك مي كنند اخلاقي نيست.

سالم باشد، پسر باشد

در همه جاي دنيا اين را اخلاقي نمي دانند. حتي در بعضي جوامع مثل چين و هند در بعضي مناطق گفتن جنسيت جنين ممنوع است چون ممكن است خانواده اي به سقط فكر كند.» تمايل به داشتن پسر مختص ايران نيست بلكه در جوامع ديگر نيز ديده مي شود به ويژه در شرق آسيا در كشورهايي كه سنت ها بر فرهنگ تسلط دارد اين مسأله ديده مي شود: «با همه اين اوصاف ضمن احترامي كه به حق گزینش پدرومادر داريم ولی چون جنسيت و باروري يك مسأله فيزيولوژيك است هرگونه مداخله در اين حوزه به ويژه مداخلاتي كه دستي و تكنيكي است جايز نيست و توصيه من به خانواده ها اين است كه خود را به دست خداوند بسپارند. پسرودختر تفاوتي ندارد بلكه داشتن فرزند صالح مهم هست. بعضي دختران مي توانند خانواده را به خوشبختي برسانند و نام نيك براي خانواده داشته باشند. مريم ميرزاخاني يك دختر بود كه بر تارك علم رياضي دنيا درخشيد. به نظر من مداخله آزمايشگاهي يا انجام سقط براى جنسيت يك كفران نعمت و كاملا غيراخلاقى است.»

پسردار شدن به هر قیمتی

در سال های گذشته براي اينكه خانواده ها به درجه بالايي از اطمينان به تعيين جنسيت برسند، روش هاي علمي اي به وجود آمده كه به خانواده هايي كه دغدغه تعيين جنسيت دارند سفارش مي شود؛ روش تغذيه اي، روش هاي وقت بندي مقاربت – تعيين وقت تخمك گذاري- روش شست وشوي مهبلي، گزینش جنسيت با كمك روش اريكسون و روش ivf وpgd . در شيوه هاي ivf وpgd پزشكان از احتمال اوج سخن مي گويند و گاهي اوقات اين درست بودن به صددرصد مي رسد در حالي كه در شيوه هاي راحت تر از اطمينان ٧٠تا٨٠ درصد صحبت مي شود.

درواقع در ميان روش هاي تعيين جنسيت كم هزينه ترين روش تعيين جنسيت براساس روز تخمك گذاري است كه با آزمايش خون مي توان تا حدود ٨٥تا٩٠ درصد جنسيت جنين را از روي خون مادر تشخيص داد، آن هم در هفته هشتم و نهم بارداري كه درحال حاضر بعضي از آزمايشگاه ها در پایتخت کشور عزیزمان ایران اين كار را انجام مي دهند. «هزينه آزمايش ها و سونوگرافي ها سنگين است و هر قشري از عهده آن بر نمي آيد. الان براي يك عمل حدود ٦ميليون از من خواسته اند.» «محمد» به گفته خودش براي فرزند دار شدن كفش آهني پوشيده: «هزينه ها بخش مهمي است و به هر سختي اي باشد تأمينش مي كنم. راهي را شروع كرده ايم و تا آخرش بايد برويم. نمي شود كه وسط كار رهايش كرد.»

پسرهاي ماماني، وارثان آينده

«سميرا طاووسي» روانشناس است و در مورد تمايل خانواده ها براي داشتن پسر به «شهروند» مي گويد: «بحث اجتماعي و تاريخي آن را كه مي دانيم. پسر نيروي كار بوده و به همين علت ترجيح بر اين بوده که فرزند پسر باشد، ولی در جامعه كنوني اگر مي بينيم با وجود نيروي كار هم زن و هم مرد، در بعضي فرهنگ ها ترجيح بر اين است كه فرزند پسر باشد، جهت این است که دختر چالش هاي مختص به خودش را دارد.

ما فرهنگي داريم كه بايد براي دختر جهيزيه جور باشد. اگر خدای ناكرده دختر پايش را كج بگذارد ننگش براي خانواده بسيار بيشتر از پسر است.» او ادامه مي دهد: «البته اين نگرش در ميان قشر تحصيلكرده كمتر ديده مي شود، هر چند که هنوز پدر و مادر همسر يا خود زن ها، خواهان نوه پسر هستند، يعني همان نسل قديمي تر خانواده . در اينكه چنين تمايلي وجود دارد شكي نيست.» او عنوان را از نظر روانشناختی هم بررسی می کند: «در بحث روانشناختي مسأله هم بايد گفت که در فرهنگ ما اين اصطلاح وجود دارد كه پسرها ماماني تر هستند و واقعا هم همين طور است چون پسرها تا ٥سالگي تمايل به مادر دارند و پدر را رقيب خود مي دانند، حتي بعد از گذشت اين پروسه، پدر الگویش می شود ولی مادر همچنان علاقه اول اش باقي مي ماند و پسرها حتی در سن اوج هم به مادر، وابستگی دارند، موضوعی که جهت مادران هم لذت بخش هست. اين رويه از نظر روانشناسي نادرست و بسيار آسيب زننده، ولی جهت خانواده شیرین هست. درواقع همه اين پرسشها باعث مي شود تمايل به پسر داشتن وجود داشته باشد.»

البته همه آرزوی پسردارشدن ندارند؛ یکی هم مثل «زهره» و همسرش «محمد» که تنها آرزویشان فرزند داشتن هست، دیگر جنسيت فرقی نمی کند: «در دنياي امروز كه دختران همپاي پسران تحصيل مي كنند و در تمام سطوح جامعه حضور دارند، ديگر جنسيت مفهوم قديمي خود را از دست داده است.» زهره اینها را می گوید و جهت تأیید حرف هایش به «محمد» نگاه می کند. «هزينه آزمايش ها و سونوگرافي ها سنگين است و هر قشري از عهده آن بر نمي آيد. الان براي يك عمل حدود ٦ميليون از من خواسته اند.» «محمد» به گفته خودش براي فرزند دار شدن كفش آهني پوشيده: «هزينه ها بخش مهمي است و به هر سختي اي باشد تأمينش مي كنم. راهي را شروع كرده ايم و تا آخرش بايد برويم. نمي شود كه وسط كار رهايش كرد.» مهری ولی عاشق دختر است.

زنی که در رشته پرستاری فارغ التحصيل شده است و جهت دختردار شدن، به یکی از مراکز تعيين جنسيت مراجعه کرده است: «من تك دختر خانواده هستم و براي همين دوست دارم دختر داشته باشم. همسرم هم ترجيح اش به داشتن دختر است.» «مژگان» و همسرش هم دختر دوست دارند و اين اشتياق در خانواده همسر هم ديده مي شود: «هفت سالي مي شود كه ازدواج كرده ايم و دوست داريم دختر داشته باشيم. مادرشوهرم هفت پسر داشته و طعم دختر داشتن را نچشيده و نوه دختر برايش لذت بخش تر است.» طاووسی عنوان دیگری را مورد توجه قرار می دهد؛ این که بعضی زنان از زن بودنشان لذت نبرده اند و حالا نمی خواهند صاحب فرزند دختر شوند. به گفته این روانشناس، زن بودن يك جبر ژنتيكي نيست: «اگر زنی در محيطي رشد يافته باشد و به موجب آن نتوانسته باشد به خواسته هايش دست یابد، تنها به دليل دختر بودن، لذتي از بلوغ نبرده باشد، هر لحظه در محدودیت باشد و … چنين زنی بي ترديد هيچ گاه نمي خواهد صاحب دختر شود. خيلي از زن ها توجيه ارزش اين است که «خودم زیاد بدبختي كشيده ام، ان شاءالله فرزند ام پسر باشه» بنابراين اين نگاه در جامعه وجود دارد. ما در جامعه شاهد محدوديت هايي براي زنان هستيم و اين در حالي است كه در خانواده ها نيز محدوديت هايي به چشم مي خورد. درواقع اينها تجربياتي است كه زیاد زنان داشته اند و ترجيح مي دهند فرزندشان پسر باشد.» اين روانشناس اعتقاد است که مسأله وارث هم به اين تمايل دامن مي زند: «متاسفانه باورهايي مانند هم خون مان هست، نسل مان از پسر ادامه پيدا مي كند و… در فرهنگ ما وجود دارد و نمي شود آنها را كتمان كرد، البته قوانين كشور هم از اين باورها حمايت مي كند، اينكه نام فاميلي از پدر به فرزند مي رسد، اينكه فرزند پسر فاميلي را به ارث مي برد نه فرزند دختر و… همه اينها اين باور را تقويت مي كند.»

مادری که میل به داشتن فرزند پسر دارد

از زن بودن خود راضی نیست

ماجرای میل به به داشتن فرزند پسر در میان گروهی از خانواده ها، موضوعی است که «مينو مرتاضی لنگرودي» فعال حوزه زنان هم راجع به آن نظراتی دارد. او به «شهروند» می گوید: «تمایلات مربوط به جنس فرزند، تمایلاتی دستکاری شده است و معطوف به فرهنگ و میزان رضایتمندی زنان و مردان از جنسیت خویش است.

جنسیت محصول روابط جمعی و زندگی در اجتماع هست؛ نقش هایی که مرد و زن در جامعه ایفا می کنند، محصول جبري محیط زیست آنها نیست. جنسیت نوعی از درک احساسات جنسی است که به وسیله فرهنگ بر جنس نر و ماده سیطره می یابد و با سپردن نقش های خانوادگی اجتماعی به دختران و پسران خردسال، آنها را تبدیل به زنان و مردان فردای جامعه می کند.» مرتاضی ناامني را دليل موجهي براي تمايل به داشتن پسر مي داند: «جنسیت بیش از جنس، هویت انسانی را تعیین کرده و شکل می دهد.

از این رو، میل به به داشتن فرزند پسر از سوی مادران، تمایلی برگرفته از ساختارهای اجتماعی و فرهنگی جامعه ای است که مادر قبلا در آن به سر می برده هست. هویت تصوری است که شخص از خود در ارتباط با دنیا بیرون از خود و دنیا اجتماعی دارد.» اين فعال حوزه زنان بر اين باور است که «بی تردید مادری که میل به داشتن فرزند پسر دارد، چه بسا از زن بودن خود راضی نیست و جنسیت خانمانه به او ارزش اجتماعی، منزلت، امنیت و قدرت مورد نیاز جهت بقا و ارتباط با دیگران را نمی دهد. از این رو، چون فرزند دختر را نشانه استمرار و زندگی ناایمن فاقد منزلت و قدرت مورد نیاز جهت ارتباط برابر انسانی و بقا در جامعه می بیند، تمایلی به ابقا و ترویج جنسیت خانمانه ندارد.» او اعتقاد است «در عین حال این جامعه است که تعیین می کند فرزند دختر یا پسر کنونی و زن و مرد فردا چه فوایدی جهت مادر می تواند داشته باشد. زن با زاییدن پسر مصایب تحمیلی مرسوم در هستی خانمانه را جبران می کند. زنانی که تمایلات افراطی به داشتن فرزند پسر دارند درواقع با پسرزایی تصور می کنند صاحب قدرت و منزلت می شوند و احساس کمال یافتگی می کنند.»

این فعال حوزه زنان می گوید: «مفاهیم آسیب پذیر و شکننده همچون عاطفه، علاقه و احساسات در جنسیت خانمانه لانه کرده هست. از این رو، با وجود تغییرات فرهنگی و عبور از جامعه سنتی به جامعه مدرن، هنوز ماهیت و اساس این مفاهیم نزد انسان ها فراجنسیتی نشده هست. تا زمانی که فرهنگ جوامع در مسیر تفکیک های جنسیتی زن و مرد و تحکیم نابرابری ها حرکت می کند و توجهی به مدیریت عدالت و پایبندی به ادبیات و نگرش انسانی فراجنسیتی نداشته باشد، میل به پسردار شدن جهت سهیم شدن در قدرت مردان و تبدیل شدن به سوژه مادر، به قوت خود باقی و برقرار خواهد ماند.»

او حرف هایش را با مطرح کردن این پرسش ادامه داد: «آیا می توان گفت محرومیت ها و محدودیت زنان آنها را وامی دارد تا در آینده فرزند پسر را به دختر ترجیح دهند؟ با مراجعه به آمار سقط جنین دختر در جوامع، آشکارا درمی یابیم که در جوامع فقیر و عقب نگه داشته شده، والدین به واسطه دوری از مصایبی که بر دختران فقط به واسطه دختر بودن در جامعه وارد می شود، ترجیح می دهند دختردار نشوند. کشتار دختران و به نوعی زنده به گور کردن آنها، امروزه به شکل سقط جنین دختر هنوز صورت می گیرد. به نظر می رسد آشنایی روابط اجتماعی و فرهنگ جامعه ای که والدین در آن زندگی می کنند در ترجیح دخترزایی یا رد و انکار آن نقش موثر و معناداری دارد.»

لیلا مهداد/شهروند

واژه های کلیدی: فرزند | فرهنگ | دختران | فرزندان | خانواده | تعیین جنسیت | اخبار اجتماعی


دانلود فایل ها

نویسنده : blogzz